مناسبت­ها
جستجو
اعضا

خبر

دومین نشست علمی فقه سیاسی شیعه علیه خشونت با سخنرانی رابرت گلیو برگزار شد

دومین نشست تخصصی مجازی "فقه سیاسی شیعه علیه خشونت" در سالن فرهنگ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد. این نشست نهمین جلسه از سلسله مباحث جشنوارۀ بین المللی امام خمینی، ویژۀ اندیشه سیاسی اسلام بود که به همت پژوهشگاه و انجمن مطالعات سیاسی حوزه شکل گرفت.

این نشست مجازی، با حضور تنی چند از اعضای هیأت علمی پژوهشگاه و دیگر پژوهشگران از یک سو و پروفسور رابرت گلیو از دانشگاه اکستر انگلستان از سوی دیگر برگزار شد،
پرفسور رابرت گلیو در این نشست بر بحث درباره سیر تحول مشارکت جوئی شیعیان یا مشارکت گریزی ایشان از ساحت قدرت سیاسی، از منظر فقه و عقائد شیعه به ویژه مهدی باوری، از صدر اسلام تمرکز و سخنانی ارائه کرد.
همچنین رابرت گلیو در این نشست خاستگاه های عقیدتی-فقهی و گاه اخلاقی خشونت گریزی، خشونت پذیری یا خشونت گرائی شیعیان، در تعامل با نیروهای حاکم داخلی یا دخالت ها و تجاوز قدرت های خارجی را مورد بحث و بررسی قرار داد.
محور دیگر مورد اهتمام  آقای گلیو در این نشست، چرائی، چگونگی و توجیه عقیدتی-فقهی-اخلاقی  توسل به زور یا گریز از آن بود.

گلیو در این زمینه به طرح پرسش هایی پرداخت که پرداختن به آنها می تواند ابعاد مسأله را تبیین نماید:
1. معادل مفهوم خشونت (violence) در متون فقهی شیعیان چیست؟
2.  دلیل عدم ابراز نگرانی فقیهان -در متون فقهی- برای قربانیان خشونت و ابراز همدردی با ایشان، حتی آن گاه که إعمال خشونت ضروری تشخیص داده می شود چیست؟
3. دلایل توجیه بی توجهی به لزوم وجود محبت متقابل برای طرفین عقد نکاح یا مواجهه با عقد نکاح، به صورت یک معامله تجاری چیست؟
پس از ارائه بحث توسط دکتر گلیو، حجت الاسلام والمسلمین سوادی، پژوهشگر علوم اسلامی، دکتر سید صادق حقیقت، دانشیار دانشگاه مفید و حجت الاسلام و المسلمین سید‌باقری، استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مباحث خود را پیرامون موضوع طرح کردند.

آقای سوادی بر این امر تاکید کرد که برای رسیدن به  فهم بهتر لازم است که فهمنده با نگرش جامع و نظام¬مند به نصوص دینی بنگرد و کلیت اندیشۀ سیاسی اسلام را در نظر داشته باشد و به امر بنیادین توحید و اقتضائات برخاستۀ از آن در اندیشۀ دینی توجه داشت.
دکتر حقیقت، با توجه به مقالۀ رابرت گلیو تاکید کرد که نمی توان همۀ برداشتها از متون دینی را به دین انتساب کرد، زیرا که باید میان اسلام یک، متون دینی مانند قرآن و روایات؛ اسلام دو، برداشت و قرائتهای عالمان از دین و اسلام سه، عملکرد مسلمانان در طول تاریخ، تفاوت است.
سپس دکتر سیدباقری با توجه به روایتی از امام باقر(ع) که می فرماید «انما جعل التقیه لیحقن الدم و اذا بلغ الدم فلاتقیه» به این نکته اشاره کرد که در تقیه نیز آمده است که به هنگام در خطر بودن جان انسانها، دیگر تقیه جایی ندارد. در مرکز اندیشه و فقه سیاسی شیعه، عدالت و عدالت محوری وجود دارد، پس در ذات این اندیشه، خشونت جایی ندارد، زیرا که خشونت بر خلاف عدالت است، بر خلاف برخی از اندیشه های سلفی و اهل سنت که امنیت برای آنان اهمیت اساسی دارد و لذا خشونت نیز در آن  به بهانۀ ایجاد امنیت، جایگاه می یابد.
در ادامۀ این نشست، جناب دکتر گلیو، بحث خود را جمع بندی کرد و به چند بحث و پرسش ارائۀ شدۀ سخنرانان، پاسخ داد و اظهار امید واری کرد چنین جلساتی به صورت گسترده تر میان دانشگاه اکستر و پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شود.
یادآور می شود، جشنواره بین المللی امام خمینی(ره)، ویژه اندیشه سیاسی اسلام، سوم بهمن امسال برگزار خواهد شد.

منبع: روابط عمومی انجمن مطالعات سیاسی